อันตรายจากโซดาไฟ

การใช้สารเคมีแก้ปัญหาท่ออุดตัน
เวลาที่ท่อระบายน้ำทิ้งต่าง ๆ  ท่อตัน ส่วนใหญ่จะนึกถึง โซดาไฟ หรือ คอสติกโซดา (Caustic soda) หรือ โซเดียมไ ฮดรอกไซด์ (sodium hydroxide) บางครั้งรู้จักกันในชื่อ สารเคมีผงมัน หรือ โซดาแผดเผา สามารถหาซื้อได้ตามร้านค้าทั่วไป หรือร้านขายอุปกรณ์ซ่อมแซมบ้าน
คุณลักษณะ สารเคมีเป็นของแข็งสีขาว ไม่มีกลิ่น มีฤทธิ์เป็นด่าง ยิ่งเข้มข้นมากยิ่งมีฤทธิ์มาก ร้อน และสามารถกัดผิวหนังให้เปื่อยยุ่ยได้ในระยะเวลาเพียงแค่เสี้ยววินาที
ผู้ คนส่วนมากอาจจะไม่รู้ถึงคุณลักษณะของสารเคมี และการทำปฏิกิริยาทางเคมีดีพอ เมื่อนำไปใช้งานจริงทำให้เกิดปัญหาติดตามมาอย่างคาดไม่ถึง เช่น เวลาที่ท่ออุดตัน ก็จะไปซื้อโซดาไฟ แล้วเทใส่ลงไปในท่อที่อุดตัน เสร็จแล้วราดน้ำตามลงไป ท่อระบายน้ำก็จะใช้งานได้ตามปกติ การแก้ไขปัญหาลักษณะนี้ สามารถใช้ได้กับการอุดตันบางประเภทเท่านั้นเอง เช่น การอุดตันที่เกิดจากคราบไขมัน คราบสบู่ คราบผงซักฟอก

ผลเสียจากการใช้โซดาไฟ
ถ้า ใช้ในปริมาณมากเกินไปจะทำให้เกิดความเสียหายแก่ท่อ เช่น ท่อประเภทพีวีซี ความร้อนของสารเคมีจะทำให้เกิดการละลาย และกัดกร่อนภายในท่อ หรือ ท่อที่เป็นเหล็ก จะถูกสารเคมีทำปฏิกิริยาก่อให้เกิดตะกรันสะสม เกิดการผุ กร่อน หรือทำให้เกิดสนิมภายในท่อ ผลที่ตามมาสุดท้ายก็คือ ต้องเสียเวลาซ่อมแซม เสียค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้น โดยที่เรารู้เท่าไม่ถึงการณ์นั่นเอง

ข้อควรระวังเมื่อใช้โซดาไฟ
โซดาไฟ สามารถทำให้เกิดอันตรายแก่ร่างกายได้อย่างเฉียบพลัน ถ้าสูดดมฝุ่นควันของสารจะทำให้ระคายเคืองต่อระบบทางเดินหายใจ อาจเกิดปอดอักเสบ น้ำท่วมปอดได้ หากเข้าตาจะมีฤทธิ์ทำลาย ตั้งแต่ระคายเคือง หรือรุนแรงกระทั่งทำให้ตาบอดได้ หากถูกผิวหนังจะทำให้เกิดการไหม้จนเป็นแผลลึก หากรับประทานเข้าไปจะเกิดการไหม้ในปาก ลำคอ และทางเดินอาหาร คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย หมดสติ ถึงขั้นเสียชีวิตได้ ผู้ที่เคยได้รับสารเข้าไปทางปาก อาจมีการพัฒนากลายเป็นมะเร็งในภายหลัง 12-42 ปี หลังจากกินเข้าไป

การปฐมพยาบาลเบื้องต้น
ถ้า หายใจเข้าไปให้รีบย้ายผู้ป่วยออกมา ให้ได้รับอากาศบริสุทธิ์แล้วรีบนำส่งแพทย์ หากเข้าตารีบล้างตาด้วยน้ำอุ่นทันที โดยค่อยๆให้น้ำไหลผ่านตา 30 นาที เปิดเปลือกตาไว้ พยายามอย่าให้น้ำล้างตาไหลข้างที่มีสารเคมีไหลเข้าตาข้างที่ไม่เป็นอะไรโดย เด็ดขาด เมื่อถูกผิวหนังให้รีบล้างออก โดยให้น้ำไหลผ่านบริเวณที่ถูกสารอย่างน้อย 30 นาที พร้อมกับถอดชุด - อุปกรณ์ต่าง ๆ ที่เปื้อนสารออกแล้วรีบนำส่งแพทย์ให้เร็วที่สุด

โซดาไฟกับปฏิกิริยาต่อเนื่อง
แม้ ว่าโซดาไฟเป็นสารไม่ติดไฟ แต่ถ้าสัมผัสกับสารบางชนิด เช่น กรดเข้มข้น หรือทำปฏิกิริยาอย่างรุนแรงกับน้ำ จะทำให้เกิดปฏิกิริยาเคมีกันจนเกิดความร้อนพอเพียง และทำให้สารที่วางอยู่ใกล้สามารถติดไฟได้ การดับเพลิงจึงต้องดูสารที่เป็นคู่ปฏิกิริยาทางเคมี และรวมถึงการเลือกใช้เครื่องดับเพลิงให้ถูกต้องกับเหตุการณ์ด้วย

การเก็บรักษาและใช้งานโซดาไฟ
   * ควรเก็บไว้ในภาชนะที่กันน้ำได้ ปิดสนิทมิดชิด และเก็บไว้ในที่เย็น หลีกเลี่ยงการสัมผัสโดยตรง ควรจัดให้มีอุปกรณ์ป้องกัน เช่น หน้ากาก แว่นนิรภัย ถุงมือ ชุดคลุมทั้งตัว รองเท้าบู๊ต และจัดให้มีฝักบัวล้างตา หรือล้างตัวอยู่ใกล้เคียงบริเวณที่ทำงาน
   * พ่อแม่ผู้ปกครองที่ดูแลเด็กต้องตระหนักในความปลอดภัยเป็นอย่างสูง เช่น  ควรจัดเก็บสารเคมีให้เป็นที่ แยกออกจากสถานที่เก็บอาหาร หรือในขณะใช้งาน ไม่ควรให้เด็กได้เข้าถึงสารเคมีเหล่านี้โดยง่าย เช่น หยิบไม่ถึง เก็บไว้ในที่มิดชิด ไม่ควรเปลี่ยนถ่ายสารเคมีลงในภาชนะอื่น โดยเฉพาะภาชนะที่ใช้สำหรับบรรจุอาหารรับประทาน เพราะเด็กอาจเข้าใจผิดได้ง่าย  บรรจุภัณฑ์ควรเปิดออกยาก